فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ « 1 » . مثل معروفى را بيان مىكند ، مثل سيل و كف روى آب . مىگويد كفهاى روى آب زود از بين مىروند ولى آب باقى مىماند . بعد مىگويد اين مَثَل حق و باطل است ؛ و حق و باطل را هم اين‌طور تعريف مىكند : آنچه نافع و مفيد است باقى مىماند و آنچه كه فايده‌اى ندارد حذف مىشود . مسئلهء آيندهء دين كه باقى خواهد بود يا نه ، مربوط مىشود به نقشى كه دين در تكامل ماهيّت انسان ، در تكامل معنويت و انسانيت انسان دارد ، يعنى نقشى كه در حسن رابطهء انسان با خود و با انسانهاى ديگر دارد كه هيچ چيزى قادر نيست و نخواهد بود - نه در گذشته چنين قدرتى داشته است و نه در آينده خواهد توانست - جاى آن را بگيرد . پس مسئله اين خواهد شد كه در آينده ، جامعهء بشريت يا منقرض خواهد شد و بشر به دست خود تباه خواهد گرديد ، با يك خودكشى دسته‌جمعى بشريت از روى زمين برچيده خواهد شد ، و يا جامعهء بشريت به سرنوشت واقعى خودش كه تكامل همه‌جانبه است ( تكامل در رابطه‌اش با طبيعت ، تكامل در آگاهى ، تكامل در قدرت ، تكامل در آزادى ، تكامل در عواطف ، تكامل در احساسات انساندوستى و . . . ) خواهد رسيد و در همهء اينها تكامل انسان حقيقت پيدا خواهد كرد . اين اعتقادى است كه ما داريم و در درجهء اول اين اعتقاد را از تعليمات دينى خودمان الهام گرفته‌ايم . در يك سخنرانى تحت عنوان « امدادهاى غيبى در زندگى بشر » در همين دانشگاه اين مطلب را عرض كردم كه اين خوشبينى نسبت به آيندهء بشريت و تكامل واقعى زندگى بشريت و به بن‌بست نرسيدن آن را [ فقط ] ما داريم و عرض كردم كه چگونه مكتبهاى ديگر از نظر توجيه تكامل بشريت در آينده به بن‌بست رسيده‌اند . جز دين هيچ عامل ديگرى نيست كه اين قسمت اعظم تكامل بشريت يعنى تكامل بشريت در ماهيّت انسانى خودش را تأمين كند . والسلام عليكم و رحمةاللَّه و بركاته

--> ( 1 ) رعد / 17 : كف به كنار افتاد نابود مىشود ولى چيزى كه به مردم سود ميدهد در زمين ميماند